نماد شناسي گنبد

در اين مجال قصد داريم تا گنبد را با رويكرد نمادشناسي مورد مطالعه قرار دهيم و جنبه هاي گوناگونِ آن را از منظر نمادين بررسي كنيم. پرسش اصلي در اين پژوهش عبارت است از اينكه گنبد چه معاني و دلالت هاي نماديني دارد. با توجه به اينكه گنبد يك فرم سنتي است و از آنجايي كه هنرسنتي به طور كلي بيان و كاركردي نمادين دارد، بنابراين نمادشناسي مي تواند موجب فهم و باز شدن بسياري از ابعاد معنايي اين هنر شود. بنا بر ايندر اين مقاله مي كوشيم تا از طريق نمادشناسي به معاني و مفاهيمي كه گنبد بر آن دلالت دارد هرچه بيشتر پي ببريم و معناي آن را بيش از آنچه كه تا كنون واگشايي شده است آشكار سازيم. در اين پژوهش از روش هاي ريشه شناختي، واژه شناختي، تطبيقي، تفسيري و اسطوره شناختي استفادهشده است. به علاوه بسياري از ارتباط هاي صوري و معنايي در مورد گنبد مورد تأمل و ژرف انديشي قرار گرفته اند. از ميان معاني و دلالت هايي كه ازطريق اين روش ها براي گنبد به دست مي آيد مي توان به اين ها اشاره كرد: روح، آسمان، عرش، عالم امر، خانه، خانه ي خدا، الوهيت، كمال، ابديت، تماميت، امكانات بالقوه ي هستي، حركت از زمين به آسمان و از جسم به روح، تولد، زهدان، آغاز، رستاخيز و اميد. چگونگي ارتباط اين معاني با گنبددر اين نوشتار توضيح داده شده است