ضرورت به كارگيري گياهان بومي براي احياء زيست بوم مناطق معدني ( مطالعه موردي: معدن مس سرچشمه)

بهره برداري پايدار از معادن در سال هاي اخير مورد توجه جدي قرار گرفته و راهبردهاي تازه اي براي برون رفت از بحران هاي پيش آمده پيشنهاد و اجرا شده است. در همين راستا براي احياء زيست بوم مناطق معدني دنيا، قوانين و مقرراتي در نهادها و مجامع بين المللي تصويب شده است. براي احياء اين اراضي گياهاني بايد استفاده شوند كه توانايي بالايي براي تحمل غلظت بالاي اين عناصر دارند. گزينش گونه هاي برتر و كارا از مهمترين مراحل است و گونه هاي بومي از اين نظر كارايي و اولويت بيشتري دارند. در بررسي هاي انجام شده در مجتمع مس سرچشمه و مناطق اطراف، مقادير مس كل خاك در محدوده 30 تا 1230 و مقدار قابل جذب در محدوده 28/0 تا 25/11 ميكروگرم در گرم گزارش شده است. بررسي 148 گونه گياهي نشان داد كه مقدار مس در گياهان از حد اقل1 (Avena ludovicina) تا حداكثر 4012 (Polypogan fugax) ميكروگرم در گرم متفاوت است. همبستگي مثبت و معني داري نيز بين ميزان مس در گياه و خاك بدست آمد. از بين گياهان اين منطقه، 24 گونه مقادير بيش از 100 و 10 گونه مقادير بيش از 200 ميكرو گرم در گرم مس را در اندام هوايي خود تجمع دادند. گونه هايي مانند Astragalus myriacanthus، Verbascum songaricum، Artemesia aucheri، Gundelai tournefortii، Rumex pulcher وRheum ribes از گياهان مناسب براي خاك هاي آلوده به مس مي باشند. همچنين گياهان مقاوم به مس مانند Cynodon dactylon، ‍Chenopodium album، Glycyrrhiza glabra،Phragmites australis وJuncus effusus كه تجمع بالايي از مس در ريشه دارند، مي توانند در مكان هاي با آلودگي بسيار بالاي مس به خوبي رشد كنند. گونه هايي مانند غان، راش، زبان گنجشك، افرا، نارون و سماق نيز براي احيا، زيست بوم معادن مس كشور پيشنهاد شده اند