ارزيابي زمين آماري توزيع مكاني غلظت كل كادميم در منطقه ديزج‌آباد، استان زنجان

استخراج و فرآوري فلزات به عنوان يكي از عوامل اصلي آلودگي محيط زيست به‌ شمار مي‌رود. يكي از مشكلات اصلي در ارزيابي وضعيت آلودگي عدم امكان نمونه برداري از تمام قسمت‌هاي اين مناطق است. از اين رو روش تعميم نتايج حاصل از نقاط اندازه گيري شده به ساير نقاط يكي از روش‌هاي عملي براي مطالعه مناطق آلوده است. در اين تحقيق 308 نمونه خاك بر روي شبكه‌هاي منظم با فواصل 250 و500 متري در منطقه ديزج آباد استان زنجان در مساحتي بالغ بر 20000 هكتار جمع آوري گرديد. نمونه‌هاي جمع آوري شده هوا خشك و بخش ريز آن از الك دو ميليمتري عبور داده شد و پس از عصاره‌گيري با اسيد نيتريك مقادير كل كادميم در آن‌ها توسط دستگاه جذب اتمي اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد غلظت كادميم در اطراف كارخانه سرب و روي ايران بيش از حد مجاز است. محاسبه و مدل سازي واريوگرام نشان داد كه مدل نمايي با دامنه 870 متر بهترين مدل برازش داده شده براي عنصر كادميم است. روش كريجينگ معمولي براي تخمين مقدار كادميم در نقاط نمونه برداري نشده استفاده گرديد. نتايج حاصل از نقشه كريجينگ نشان داد كه حداكثر مقدار كادميم در اطراف كارخانه فرآوري سرب و روي ايران بوده و با افزايش فاصله از مناطق آلوده غلظت اين عنصر روند كاهشي نشان مي دهد. نقشه خطاي تخمين كادميم در منطقه مورد مطالعه نشان داد كه در نقاط نمونه برداري كم‌ترين خطاي تخمين و با افزايش فاصله نمونه‌ها خطاي تخمين افزايش يافته است.