بررسي ضريب افت طولي جريان در رودخانههاي پيچانرودي

يكي از مسائل مهم در رودخانهها، تعيين پهنههاي سيلگير آن ميباشد. براي اين منظور روشها و مدلهاي عددي زيادي توسعه داده شده است. يكي از پارامترهاي مهم مورد استفاده در مدلهاي شبيهسازي جريان، مقدار افت انرژي در طول رودخانه ميباشد. افت انرژي در مقاطع طبيعيعلاوهبر افت طولي حاصل از اصطكاك جريان با مرزها، افتهاي موضعي ناشي تغيير شكل مقطع و نيز افت ناشي از شكل بستر را شامل ميشود .افت اصطكاك طولي در رودخانهها علاوه بر وضعيت زبري مرزها، تابعي از پارامترهايي نظير شكل پلان رودخانه ميباشد. با توجه به اينكه تاكنون مطالعهاي جهت برآورد افت اصطكاك طولي در رودخانههاي پيچانرودي ارائه نشده است، در تحقيق حاضر تاثير تغيير شعاع انحناء بر تغييرات مقدار افت انرژي در مدل فيزيكي ساخته شده با مقياس 077 : 1 از بازهاي پيچانرودي از رودخانه شلمانرود استان گيلان مورد بررسي قرار گرفت.براي اين منظور نيمرخ سطح آب و مساحت مقطع عرضي جريان براي دامنهاي از دبيها در طول رودخانه اندازهگيري و سپس با مقايسه انرژي كل در بازههاي مختلف از مسير رودخانه، مقدار افت ناشي از تغيير پلان جريان عبوري برآورد گرديد. بررسيهاي انجام شده نشان داد كه با كاهش شعاع انحناء و نيز افزايش زاويه مركزي، مقدار افت انرژي افزايش مييابد. همچنين با انجام تحليل ابعادي و استخراج پارامترهاي بيبعد، رابطهاي جهت تخمين مقدار افت انرژي جريان در رودخانههاي پيچانرودي ارائه گرديد