امكان سنجي هدايت جريانهاي غليظ مخزن سد دز به سمت مجاري سرريز با استفاده از شافت قائم مستغرق

سد دز با ارتفاع٥ / ٢٠٣ متر بلندترين سد كشور است كه از سال ١٣٤٢ به بهره برداري رسيده و منافع بسيار زيادي بخاطر تأمين آب مورد نياز ١٢٥ هزار هكتار اراضي پائين دست، توليد برق و كنترل سيلاب در سطح منطقه و كشور به همراه داشته است . براساس نتايج هيدروگرافي و آمار دبي و رسوب ايستگاه بالادست مخزن سد دز هر سال بين ١٥ تا ٢٠ ميليون متر مكعب رسوب وارد درياچه سد شده كه اين ر سوبات باراندمان تله اندازي نزديك به ١٠٠ درصد انباشت مي گردد . با توجه به عدم انجام عمليات آبخيزداري در سطح حوزه، سد دز حداقل مواجه با ١٠٠ سال پيري زودرس مي باشد .در اين مقاله به معرفي روشهاي مختلف كنترل رسوب و مزايا و معايب هر يك از آنها پرداخته شده و با توجه به محدوديتهاي بهره برداري و اجرايي ، كارائي هر يك از اين روشها براي سد دز بررسي شده است . سپس با پيشنهاد يك روش كام ً لا ابداعي براي هدايت جريان هاي غليظ (چگال) به سمت سرريزهاي دريچه دار سد به طراحي اوليه و ارزيابي مسايل هيدروليكي و اجرايي آن پرداخته شد ه است . براي اين منظور از يك شافت قائم مستغرق كه بين لايه هاي فوقاني مخزن ورودي سرريز حايل شده و امكان تخليه را فقط از لايه هاي تحتاني حاوي جريان غليظ فراهم مي كند، استفاده مي شود . با اين روش پي شبيني مي شود راندمان تله اندازي مخزن به حدود ٦٤ درصد رسيده و منافع زيادي بخاطر افزايش عمر مفيد سد حاصل گردد .