مطالعه و منشأ يابي عوامل موثر در تغيير كيفيت آب مخزن سد پانزده خرداد و بررسي راههاي جلوگيري از آن

سد مخزني 15 خرداد در استان مركزي و در نزديكي شهرستان دليجان بر روي رودخانه قمررود به منظور مهار آبهاي سطحي و تامين آب شرب شهرستان قم و مصارف كشاورزي پايين دست محل سد، احداث شده است. اين سد از نوع سدخاكي غير همگن با سرريز نيلوفري مي باشد كه حجم كل مخزن 200 ميليون متر مكعب است.كارهاي مطالعاتي سد در سال 1366 آغاز و در اواسط سال 1373 عمليات اجرايي آن خاتمه يافته است. بطور كلي هدف اصلي از اين مطالعات در درجه اول تعيين عوامل شور كننده آب مخزن سد بوده كه به منظور سهولت در مطالعات اين بخش از كار به دو قسمت زير تفكيك و بررسي عوامل در اين دو ناحيه تقسيم گرديد.الف) مطالعه منابع شوركننده آب مخزن در حوضه آبريز.ب)مطالعه منابع شوركننده آب در داخل مخزن سد. بخش ديگر مطالعات مربوط به لايه بندي آب مخزن سد بوده است. اصولا با احداث سد علي الخصوص بر روي رودخانه هاي لب شور و ذخيره نمودن آب در درياچه پشت اين سدها، پديده لايه بندي حرارتي و شوري كه نتيجه شرايط آب و هوايي و خصوصيات جريانهاي ورودي به مخزن سد 15 خرداد وجود اين پديده را در آن اثبات نموده است. با انجام كليه مطالعات و بررسي هاي فوق و در نهايت با مشخص شدن مناطقي كه بيشترين سهم را در شور نمودن قمرود و آب مخزن 15خرداد دارند راهكارهاي مختلف از جمله احداث بندهاي انحرافي ، ديواره ناتراوا، يا استفاده از كانالهاي انتقال آب شو جهت جلوگيري از ورود آنها به مخزن و حوضچه هاي تبخير ارائه شده است همچنين در خصوص بهره برداري بهينه از آب در مدت تقريبا 8 ماه از سال كه پديده لايه بندي در آب مخزن سد اتفاق مي افتد، منحني فرمان براي برداشت بهترين كيفيت آب سد تهيه و ارائه گرديده است.