تأملي بر مفهوم منظر شهري در شهرهاي ايراني – اسلامي از گذشته تا به حال

شهر در فرهنگ ايراني مفهومي است جامع، متشكل از ابعاد مختلف فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي،تاريخي و طبيعي. هركدام از اين عوامل در رابطه اي متقابل و چندسويه با ساير عوامل قرار گرفته و برآيندحاصل از مجموعه تأثيرات و تأثرات متقابل آنها بر هم ، در هر دوره و هر سرزمين شكل دهنده مفهوم شهراست. ميزان هماهنگي شهر با مختصات محيطي آن، اعم از محيط طبيعي، اجتماعي ، فرهنگي، اقتصادي وتاريخي، درجه هويت مندي شهر را رقم مي زند و هويت يك شهر ، بيش از هرجاي ديگر در منظر شهرمتجلي مي شود و به ديده مي آيد. منظر شهري مطلوب با قابليت تأثيرگذاري بر ادراك شهروندان از تجربهزندگي در شهر، نقش عمده اي در تحقق مكان مطلوب دارد. در گذشته منظر در شهر هاي سنتي تابع اصولو منطقي بوده كه پيرو آن حياتش تداومي مبتني بر زيبايي ، خوانايي، عملكرد و هويت داشته است و عامليمهم جهت دريافت تمايزات اعتقادي،انديشه اي و مكاني- زماني جامعه در زمان خويش بوده است . اشتراكاين منطق در ابعاد مكاني، زماني، اعتقادي و انديشه جمعي، منظر شهر سنتي را موجد نوعي وحدت بيانيمي كرد كه گسست اين مناسبت در دنياي مدرن به جدايي انسان از محيط زيستش و به تبع آن آشفتگيمنظر انجاميده است. در اين پژوهش ويژگيهاي كالبدي، عملكردي و معنايي شهر مورد بررسي قرار گرفته وبا رويكرد پديدارشناسانه به بازخواني برخي از اصول و ارزش هاي حاكم بر مكان هاي شهري كهن( بافتبا ارزش فرهنگي- تاريخي شهر زواره) پرداخته شده است.