بررسي تطبيقي الگوهاي اوليه ميدان نقش جهان

در بررسي تحولات تاريخي ميدان نقش جهان، به عنوان نمونه ي بارزي از شاهكارهاي معماري وفضا هاي شهري دوره ي صفوي، دست يابي به الگوهاي شهرسازي وام گرفته از دوره هاي پيشين، امريضروري است. از سويي شناخت پيشينه ي پيدايش بناها و فضاهاي شهري تاريخي همچون ميداننقش جهان، در جهت دستيابي به ويژگي هاي كالبدي و كاربردي وام گرفته ي آن، از مكاتب شهرسازي ومعماري، منوط به تبيين و تمييز الگوهاي معمارانه و شهرسازي دوران صفوي و پيشين آن است كه به ويژهاز طريق قياس تأسيسات اجتماعي و شهري دوران سلجوقي و آق قويونلو همچون ميدان عتيق اصفهان وميدان صاحب آباد تبريز و ديگر ميدان هاي تاريخي شهري برآورده مي گردد. لذا ارزيابي الگوهاي اوليه يمعماري اين ميدان در مقايسه با ميدان هاي بزرگ شهرهاي ايران در زمان ساخت و طرح ريزي و حتي پيشاز آن، بدون شك بازگوكننده ي اين مسأله است كه اين ميدان حاصل تجربه اي گران مايه طي صدها سالشناخت معمارانه از شهر و فضا هاي معماري در ايران است و شايد همين مسأله بي اغراق باعث حيرت وشگفتي بسياري از سياحان و نويسندگان در طول تاريخ بوده است.در اين راستا سعي بر آن است كه با بهره گيري از منابع كتابخانه اي و با استفاده از روش توصيف تاريخيو مقايسات تطبيقي به نقد و بررسي الگوهاي شهرسازي ميدان نقش جهان در تطبيق و تباين با تعدادي ازميدان هاي شهري بزرگ پيشين يا هم دوره پرداخته شود. لذا بدون انكار نقش پر اهميت حكومت هاي بزرگدر شكل گيري و تحول معماري و شهرسازي، خواهيم دانست كه ساخت ميداني با اين عظمت، به عنوانيكي از شاخص ترين نمونه هاي رشد و تحول فضاهاي باز شهري، تجلي گاه مهم ترين رويداد فرهنگي،اقتصادي و سياسي و مذهبي عصر صفوي است كه طي آن ميدان هويتي كاملاً همگاني پذيرفته است.