معيارهاي ايمني در طراحي سدهاي بزرگ

يکي از بزرگترين چالش هايي که جهان در هزاره سوم با آن روبروست، بازانديشي درباره مديريت منابع آبهاي شيرين است. در چند دهه گذشته نگرش جوامع بشري به آب همواره در تغيير بوده است؛ ابتدا آب به عنوان «يک موهبت مجاني و فراوان» بعد«يک منبع محدود» و اخيرا به «آب کالاي اقتصادي» و«حق مسلم انسان» تبديل شده است. در عين حال آب همواره به عنوان يک منبع انرژي در ذهن انسان خودنمايي کرده که هرازگاهي به شکلي کنترل نشده موجبات آسيب رساني به او را نيز فراهم کرده است. در طول قرن بيستم بسياري از کشورهاي جهان براي تامين نيازهاي فزاينده خود به آب به سدسازي رو آورده اند در حاليکه سد در ميان سازه هاي عمراني داراي بيشترين خطر و تهديد بالقوه است. امروزه مسئله ايمني جزء لاينکف طراحي ، اجرا و بهره برداري از هر پروژه‌اي مي باشد. با پيشرفت علوم و فنون نظري در زمينه هاي مختلف هر روز بايد از ميزان ريسک هر پروژه کاسته و بر ميزان ايمني آن افزوده گردد به صورتي که تعادل ميان ايمني و اقتصاد پروژه همواره برقرار باشد. با نگاهي کوتاه و اجمالي بر تعداد سدهاي بزرگ ساخته شده در جهان و تعداد شکستگي هاي به وقوع پيوسته، احتمال خطر شکستگي براي هر سد در طول يکسال تخمين زده مي شود که در ظاهر بسيار بعيد مي نمايد ليکن ناديده گرفتن آن با توجه به اهميت موضوع و تجارب تلخ عيني موجود غيرمعقول و نيز غيرمنطقي خواهد بود. بنابراين لازم استن که در طراحي يک سد و اجراي تاسيسات آن همواره تهديدات پيشروي آن را شناخت و حداکثر ايمني را منظور کرد. لذا در اين مقاله سعي شده است تا به صورت پارامتريک به عواملي که به عنوان خطر و تهديد براي ايمني يک سد بزرگ شناخته مي شنود پرداخته شود.