بازسازي آثار معماري در دوره تيموريان

بازسازي بناهاي دوره هاي پيشين وجهي بارز از معماري دوره تيموريان است. آغازگر اين جريانشخص تيمور بود. او از ابتداي حكومت، مال بسياري صرف احداث بناهاي متعدد كرد و برخي بناهايبازمانده از پيش را هم از نو ساخت؛ اما در سال هاي پاياني عمر دامنۀ اين اقداماتش را وسعت بخشيد.بازسازي بقعۀ شيخ احمد يسوي و تعمير شهر بيلقان از مهم ترين بازسازي هاي تيمور است. شاهرخ، پسرو جانشين تيمور، بيش از پدر به مرمت آثار توجه كرد؛ چنان كه در چند سال آغازين سلطنتش جزبازسازي شهرهاي هرات و مرو و بلخ، ساخت و ساز ديگري نكرد. او براي جبران ويرانگري هاي تيموربسيار كوشيد. در عهد شاهرخ، شاه زادگان و درباريان هم براي احداث و مرمت بناها تا حدي اختيار واعتبار يافتند و در برخي شهرها، چون سمرقند و يزد، فعاليت هايي به انجام رساندند. پس از شاهرخ،جريان تعمير آثار با فراز و فرودهايي در بين تيموريان تداوم يافت و ميرزا اب والقاسم بابر و سلطان اب وسعيددر حد توان كوشش هايي در اين باب از خود نشان دادند. با قدرت گرفتن سلطان حسين بايقرا فصلي نودر فرهنگ دوره تيموريان رخ نمود كه سهمي از آن هم به معماري و مرمت عمارات رسيد. سلطانحسين و وزيرش امير ع لي شير نوايي با حمايت از فعاليت هاي معماري شمار بسياري بناهاي جديدساختند و، كمتر از آن، آثار پيشين را مرمت كردند. همچنين بسياري از درباريان و صاحب منصبان و حتيتوانگران ناوابسته به دربار، با ساخت و سازهاي گونه گون بر شمار بناها افزودند. اما به ر غم افزايش كميآثار، كيفيت آنها در قياس با سال هاي پيش از آن، آشكارا رو به كاستي نهاد. اگر چه از آثار مرمت يافتۀعهد تيموريان جز اندك نمونه هايي باقي نمانده است، روايت مورخان پرشمار اين دوره، كمبود آگاهي راتا حدي جبران مي كند. بازسازي آثار هم دوش معماري شكوهمند دوره تيموريان جريان داشت و بخشجدايي ناپذير آن بود. به نظر مي رسد اين بخش از معماري آن عصر از نظرها پنهان مانده است.