بهره برداري بهينه از سدهاي دز و شهيد عباسپور با وبدون رعايت باندهاي منحنيهاي فرمان فعلي با استفاده از برنامه ريزي خطي

ايران با ميانگين بارش سالانه 250 ميليمتر جزء كشورهاي نيمه خشك جهان محسوب ميشود . از سـوي ديگـر رونـد زمـاني بارشـها در سالهاي اخير نشان ميدهد كه شاخص مذكور تغييرات زيادي نداشته و لي توزيع زماني ماهانه بارشها تغييـر كـرده اسـت . بطوريكـه در بعضي از سالهاي اخير ميزان قابل توجهي از بارش سالانه در ماههاي اسفند و فروردين رخ داده است كه حاصـل آن سـيلابهاي مهيبـي بوده است كه حتي سازه هاي بالادست حوزه سد كارون 1 را دچار خسارت جدي نموده است . تغيير مـذكور در رژيـم زمـاني بارشـها و از سويي ديگر عدم وجود آب ورودي مناسب در ديگر ماههاي مورد انتظار و وقوع دوره هاي متعدد خشكسالي در سالهاي 1330 تـا كنـون، لزوم استفاده بهينه و بازنگري منحني هاي فرمان سدهاي مخزني با قدرت بهره برداري بالاي 20 سال را طلب مي كند . در اين تحقيق با استفاده از برنامه ريزي خطي به ابعاد 3168 معادله و 5760 متغير، منحني هاي فرمان فعلي سدهاي دز و شـهيد عباسـپور در يـك دوره زماني 288 ماهه (1356-80) مورد بررسي قرار گرفت . حاصل تحقيق نشان مي دهد كه در صـورت رعايـت منحنـي هـاي فرمـان نيـاز كشاورزي در پايين دست، در 27 ماه دچار كمبود خواهد شد . علاوه بر آن در نياز حداقل آبدهي كارون بزرگ كه ارتباط تنگاتنگي با تـامين آب شرب منطقه از جمله شهر اهواز دارد، 5 مورد كمبود مشاهده مي شود . در صورت تغيير در باندهاي منحني هاي فرمان نياز كشاورزي به صورت %100 تامين شده و فراواني كمبود خودپالايي رودخانه كارون بزرگ نيز %71 كاهش مي يابد و شدت مابقي كمبودها نيز معنـي دار تلقي نمي شود . از ديگر نتايج مي توان به كاهش خروجي از مجاري سرريز به ميزان 1200 ميليون متر مكعب اشاره نمود . در مجموع بطـور خلاصـه مـي توان نتيجه گيري نمود كه با توجه به اينكه در ساليان مت مادي بهره برداري محدوديتهاي فيزيكي در سازه و مجاري حادث شـده ، رسـوب قابل توجهي نيز در درياچه سدها تله اندازي مي شود و در پايين دست نيز تغييرات زيادي در بستر و سواحل انجام مي گيرد، شايسته
است منحني هاي فرمان استاتيكي هر 10 سال يكبار مورد بازنگري قرار گيرند .