بررسي جانمائي، نحوه آبگيري و معضلات رسوب در ايستگاههاي پمپاژ استان خوزستان

از مجموع ٦١٢ هزار هكتار اراضي شبكه هاي آبياري و زهكشي در حال بهره برداري در استان خوزستان، بدليل شرايط خاص توپوگرا في، ژئومورفولوژي و موقعيت رودخانه، آبگيري بـه روش پمپـاژ نقـش مهمـي در تأمين آب اين اراضي ايفا مي نمايد . كه با توجه به سيلابي بودن برخي از رودخانه ها و غلظت بالاي مواد رسوبي و همچنين طراحي نامناسب برخي ايستگاههاي پمپاژ، مشكل گرفتگي و تجمـع رسـوبات در دهانـة آبگ يرهـا، قسمتي از ورودي آبگير ( يا تمام آبگير ) ، سازه ها و ايستگاههاي پمپاژ را با مشكلات حادي از قبيل كاهش دبي و ظرفيت آبگيري، سايش پروانه ها، اختلال در امر پمپاژ، تشديد عمل كاويتاسيون و بطور كلي كاهش رانـدمان و مصرف انرژي مواجه ساخته است . از طرفي اهميت اقتصادي شبكه هـاي آبيـاري و زهكـشي منطقـه ايجـاب
مي نمايد تا آب مورد نياز شبكه با اطمينان كافي تأمين گردد كه اين امر مستلزم كارائي مناسب ايستگاه پمپـاژ مي باشد . لذا هدف از اين مقاله بررسي علل رسوبگذاري در هر كدام از انواع ايستگاههاي پمپاژ مي باشد . براي دست يابي يه اين هدف تعداد 20ايستگاه عمده ( داراي دبي بيش از ۱ متر مكعب در ثانيه كـه در هـر كـدام نحوه آبگيري، نوع رودخانه، بار رسوب رودخانه و نحوه مقابله با پديده رسوب متفاوت بوده اسـت ) در اسـتان خوزستان انتخاب و مورد بررسي قرار گرفت . نظر به اينكه حجم بالاي آورد رسـوب در رودخ انـه هـاي اسـتان بويژه در فصول سيلابي ( كه خود ناشي از ضعف پوشش گياهي، عدم انجام عمليـات آبخيـزداري و فرسـايش آبي در سطح حوضه هاي بالادست است ) از مهمترين علل معضلات رسوب در سـدها، آبگيرهـا و شـبكه هـاي
آبياري منطقه بوده است، اين بررسيها نيز نشان مي دهد كه پس از عوامل فوق، علل رسوبگذاري در آبگيرهـا و ايستگاههاي پمپاژ عمدتاً عدم انتخاب صحيح محل ايستگاه، فاصله ايستگاه تا ساحل ، عدم طراحـي مناسـب سازه ها و عدم درنظر گرفتن تمهيدات فيزيكي و مديريتي لازم بمنظـور كـاهش انحـراف رسـوب بـه سـمت آبگيرها مي باشد كه در اين مقاله عوامل فوق براي ايستگاههاي مذكور بررسي مي گردد .