عملكرد لرزه اي گنبدهاي داراي معماري برگ خرمايي

در اين مقاله رابط. بين مرمت و مقاوم سازي بناهاي تاريخي كه پس از رخداد بحران هايي مانند زلزله دچار آسيب شده اند مورد بررسي قرار ميگيرد. در 11 فروردين 1385 مجموعه اي از زلزله ها كه بزرگاي بزرگترينشان 6 ريشتر بود مناطقي از جنوب غرب ايران را كه شامل شهرها و روستاهاي اطراف بروجرد در استان لرستان مي شد به لرزه درآورد. تكان هاي ناشي از اين زلزله ها باعث تخريبهاي گسترده اي در اين مناطق گشت و نزديك به 40 اثر فرهنگي شامل گنبد مقبرة امامزاده جعفر دچار آسيب شدند. معماري اين اثر همانند ساير مقبره هاي واقع در استان هاي جنوبي ايران در زمان سلجوقيان از نوع برگ خرمايي است. مهمترين آسيبي كه در اين بنا مشاهده شد، ريزش گنبد مي باشد. اتصال ضعيف قطعات الحاقي در زمان بازسازي و بزرگتر بودن بزرگا و شدت زلزل. دشت سيلاخور در يك جهت نسبت به جهت متعامد، ازعوامل ايجاد تخريبها در سازة مقبره مي باشند. در مرمت و بهسازي لرزه اي اين بنا و نيز الحاق قطعات مختلف و اتصالات آن نكات لرزه اي رعايت نشده بودند، به همين دليل در زمان زلزله اين قطعات و اتصالات مقاومت خود را از دست دادند. بازسازي گنبدهاي اين امامزاده كار دشواري است و بايد آجرها با دقت و استحكام مناسب بازسازي شوند. در اين مراحل موارد مهم ايجاد ارتباط بين مرمت و مقاوم سازي نيز بايد مورد توجه قرار گيرند. روش پيشنهادي جهت تكميل يك پروژة بهسازي لرزه اي شامل 8 بخش مي باشد به گونه اي كه انجام يك فرايند تكراري بين دستورهاي گيرندة اطلاعات، رفتار سازه، عيب يابي و ايمني لازم است.