بررسي نقش سازه در سير تحول احداث ساختمانهاي بلند

تغييرات اساسي پديدآمده در روشهاي زندگي مردم در قرن هيجدهم و نوزدهم ميلادي كه به دنبال خود گسترش سريع شهرها را در پي داشت، روند بهره گيري از بناهاي بلند در شهرهاي بزرگ را بدنبال داشت به گونه اي كه در اوايل قرن جاري ساختمانهاي بلند به عنوان يكي از اشكال غالب در اكثر شهرهاي بزرگ جهان مطرح شد. در اواخر قرن نوزدهم با استفاده از امكاناتي كه فن ساختمان خصوصاً سيستم هاي سازه اي بوجود آورد شاهد پيشرفتهاي زيادي در روند ساخت بناهاي بلند و توسعه و گسترش روزافزون اينگونه ساختمانها هستيم كه اين روند افزايش تعداد طبقات و مقدار ارتفاع همچنان ادامه دارد.
در شروع ساخت بناهاي بلند، سازه با امكانات تازه فني، ساده ترين و صريح ترين راه حل مسائل ساختماني براي معماري اينگونه ساختمانها را بوجود آورد كه بدنبال آن با بسط معماري فاصله بين معماري و سازه از بين رفت بگونه اي كه در اين دوره سازه را مي توان پيش آهنگ و نوآوري در معماري دانست.
پس از دوره اوليه ساخت بلندمرتبه ها، در ابتداي قرن بيستم سيستم هاي سازه تكميل تر شد و امكانات جديد براي بلندتر ساختن بناهاي بلند ايجاد نمود. در اين دوره شاهد ساخت بناهائي با ارتفاعات باورنكردني در زمان خود و همچنين بوجودآمدن پديده آسمانخراش هستيم. با آغاز دوره مدرنيسم تنوع در ايجاد سازه بناهاي بلند از جمله ابداع سيستم كارآمد لوله اي و شروع استفاده از بتن مسلح در سازه هاي بلند ويژگيهاي جديدي براي معماري در زمينه پالايش فرم هاي ساده و همچنين بياني واضح از سازه در ساختمانهاي بلند و بدنبال خود پيوستگي و هماهنگي كاملي در نوع خود بين معماري و سازه بلندمرتبه ها ايجاد نمود. با ظهور دوران پست مدرنيسم و مدرنيسم متأخر، در اين دوره با اصالت دادن به آخرين دستاوردهاي سازه اي از تحولات نوين ساختماني بهره برده شد و معماري صنعتي پيشرفته اي در ساخت بناهاي بلند ايجاد شد. دوره جديد با پيشرفتهاي تكنيكي ايجاد شده در اواخر قرن بيستم و آستانه قرن بيست و يكم در كنار سازه و مصالح جديد، شاهد ساخت بناهاي بسيار بلندتر از ساختمانهاي بلند موجود هستيم كه بعضاً در نقش يك شهر ظاهر خواهندشد. در متن مقاله، ضمن تشريح دوره هاي مطرح شده با بيان نمونه هاي شاخص در هر دوره به نقش سازه در سير تحول احداث ساختمانهاي بلند پرداخته خواهدشد.