كاربرد معادلات كلاسيك در تعيين حداقل آبگذر ايمن از نظر زيست محيطي( بررسي موردي نهر مالح)

نهر مالح يكي از رودهاي فرعي رودخانه كارون بوده كه در بالادست اهواز از اين رود منشعب شده و پس از دريافت قسمتي از رود كوپال و بسياري از آلاينده هاي شهري، كشاورزي و صنعتي نهايتا به تالاب بين المللي شادگان مي ريزد. تعيين حداقل آبگذر ايمن رودخانه از نظر زيست محيطي با استفاده از معادلات كلاسيك در مواقعي كه اطلاعات كافي جهت استفاده از مدلهاي كامپيوتري در دسترس نباشد بهترين گزينه در محاسبه تغييرات اكسيژن محلول رودخانه به شمار مي آيد كه در اين مطالعه نيز به دليل عدم دسترسي به اطلاعات كافي از اين روش استفاده شده است. در مطالعه نمودار اكسيژن بين ايستگاههاي مختلف مطالعاتي، كليه عوامل تخت يك ثابت مصرف اكسيژن آمده است كه به نام k1 ( ميزان اكسيژن زدايي) در محاسبات منظور مي گردد كه بوسيله روشهايي همچون توماس، حداقل مجذورات، دو نقطه اي رام، استريتر و فلپش، لگاريتمي و روش معمولي آزمايشگاهي محاسبه مي گردد. ميزان اكسيژن گيري آب نيز گرچه تابع عوامل متعددي مانند اتمسفر، جلبكها و غيره مي باشد اما همگي تحت يك ثابت بنام k2 در محاسبات استفاده شده و از روشهاي اكونرو دويينز، استريتر و فلپس، ايساك و چرچيل براي محاسبه آن استفاده مي گردد. با استفاده از روشهاي متداول محاسباتي شامل روشهاي توماس، استريتر و فلپس، چرچيل، فاير و هال مي توان ميزان تغييرات اكسيژن محلول را محاسبه نمود. با توجه به موارد اشاره شده و شرايط نهر در اين مقاله از روش استريتر و فلپس استفاده گرديده كه براي افزايش ضريب اطمينان محاسبه، مقادير دما، BOD5 و DO در بدترين شرايط 0 بالاترين دما و5BOD وDO كمترين ) در نظر گرفته شده است كه در اين ميان NBOD نيز به5BOD اضافه گرديده است. بر اين اساس مقدار كمبود اكسيژن در ژايين دست نهار 2/5 ميلي گرم در ليتر محاسبه گرديد كه با در نظر گرفتن شرايط بحراني ( دماي حداكثر 20C در منطقه) مقدار حداقل پابگذري كه اكسيژن محلول نهر را همواره بالاي 4 ميلي گرم در ليتر نگه مي دارد مقدار 35 متر مكعب در ثانيه بدون حذف پالاينده ها و 10 متر مكعب در ثانيه با حذف الاينده ها محاسبه گرديد.