چگونگي حفاظت و پايداري خاكريزها در مجاورت آب تالابها « مطالعه موردي: تالاب هورالعظيم»

خاكريزها (Dike or Levee) با توجه به بافت، ميزان تراكم و چسبندگي ذرات در مقابل امواج تالاب و عوامل فرسايش از خود مقاومت نشان مي دهند. در بسياري از موارد در اثر فرسايش و آبشستگي مواجه با تخريب گرديده و خسارات جبران ناپذيري را به بار مي آورند. در طراحي و اجراي ديواره هاي حفاظتي و خاكريزها، جهت تامين مقاومت شيب هاي جانبي در مقابل امواج آب، استفاده از سنگ چيني با ملات ماسه و سيمان و يا بصورت ريپ رپ معمول مي باشد. مشاهده گرديده اجراي عمليات سنگ چيني با هدف حفاظت شيب خاكريزها در تالابها، به دليل دوري معادن سنگ، هزينه هاي زيادي را شامل مي شود. لذا با توجه به عوامل ايجاد فرسايش و با در نظر گرفتن امكانات محلي، جهت پايداري خاكريز در تالابها در مقابل آبشستگي و فرسايش ناشي از امواج آب، گزينه هاي مختلفي مورد ارزيابي و مطالعه قرار گرفت. محل پژوهش، تالاب هورالعظيم واقع در دشت آزادگان خوزستان پيش بيني گرديد. چهار روش مختلف براي پوشش شيب شيرواني ها در تالاب مذكور در نظر گرفته شد. از نظر عملكرد روش هاي مذكور با توجه به امكانات محلي و آساني اجرا و نيز جنبه هاي اقتصادي، هر كدام از گزينه ها براي يك بازه مكاني خاكريز مورد بررسي واقع شدند. حتي المقدور سعي گرديد تا از روشهاي بيولوژيك و سازگار با محيط زيست نيز جزء گزينه هاي مورد مطالعه استفاده شود. پوشش گياهي محلي(ني)، استفاده از مخلوط خاك و سيمان، مخلوط خاك و آهك و نيز پوشش ني فشرده بصورت كانتكس از گزينه هاي مختلفي بودند كه در اين تحقيق مورد كاربرد قرار گرفتند. حجم عظيم اجراي خاكريز هورالعظيم، بطول 67 كيلومتر و عرض بالاي 7 تا 13 متر ايجاب مي كرد تا عمليات حفاظتي آن در مقابل امواج از اهميت ويژه اي برخوردار باشد. در اين بررسي معلوم گرديد تا استفاده از پوشش ني محلي جهت حفاظت شيب هاي جداره از نظر آساني در اجراء سازگاري و انطباق با محيط زيست و جنبه هاي اقتصادي گزينه برتر مي باشد.