تحليل تراوش و بررسي نحوه طراحي زهكش در سدهاي باطله

سدهاي باطله يا سدهاي رسوبگير (Tailings Dams) كه زاندات معادن و كارخانه هاي فرآوري در پشت آنها نگه داري مي شوند، از مهمترين سازه هاي هيدروليكي هستند كه گاهي چند صد ميليون تن از مصالح باطله و نيز آبهاي مازاد را در مخزن خود جاي مي دهند. حجم باطله هاي معدني كه سالانه در دنيا تولد مي شود، از حجم زاندات هر صنعت ديگري بيشتر است. از طرفي با پيشرفت ماشين آلات و روشهاي استخراج، امكان استخراج مواد از سنگ معدن هاي با عيار كمتر فراهم شده است كه اين امر نيز بر حجم باطله اي توليدشده مي افزايد. بروز خرابيهاي متعدد در سدهاي باطله كه تعداد آنها بيش از سدهاي مخزني مي باشد، توجه متخصصين را در سالهاي اخير به اين سدها معطوف داشته است. تراوش آب از سدهاي باطله از جهات مختلفي اهميت دارد. اولا چون باطله ها اغلب سمي و آ وده هستند ملاحظات خاص زيست محيطي در مورد عملكرد اين سدها از لحاط ميزان تراوش وجود دارد لذا زه آب سدهاي باطله بايد حتي الامكان كم و كنترل شده باشد تا موجب آلودگي آبهاي سطحي و زيرزميني و خاكهاي اطراف نشود. ثانيا تراوش از اين جهت كه در اشباع شدن شيب پايين دست و پايداري سد باطله نير تاثير مستقيم دارد حائز اهميت است. بروز پديده رگاب و تخريب بدنه سد از ديگر اثرات عدم توجه به كنترل تراوش مي باشد. تراوش در سدهاي باطله بر اساس نوع ساخت آن متفاوت است و اغلب در سدهاي بالارو مشكلات بيشتري را ايجادمي كند. در اين مقاله چگونگي تراوش از سدهاي رسوبگير در روشهاي مختلف ساخت مورد بررسي قرار مي گيرد، ضمن اينكه در هريك از اين حالات حضور باطله ها در پشت سد و اثر آنها بر سطح فراتيك و دبي تراوش بررسي مي شود. در ادامه كارايي انواع زهكش ها در سدهاي باطله براي روشهاي مختلف افزايش ارتفاع سد بررسي خواهد شد. ابزار اين تحقيق روش اجزا محدود براي تحليل تراوش پايدار از سد باطله همگن با در نطر گرفتن تراوش از نواحي كاپيلاره و غير اشباع مي باشد.