جداسازي جريانهاي جزر و مدي و رودخانه ايي در رودخانه هاي جزر و مدي

مسائل هيدروليكي در محدوده تأثير جزر و مد در رودخانه هاي جزر و مدي بسيار پيچيده و غامض مي باشند. در اين محدوده دو نوع جريان موجود است كه شامل جريان جر و مدي و جريان رودخانه اي مي باشد. جريان رودخانه اي از بالا دست به سمت دهانه رودخانه حركت مي كند. جريان جزر و مدي در هنگام مد به سمت بالا دست و در هنگام جزر به سمت پايين دست حركت مي كند. جداسازي اين دو جريان از يكديگر ابزار مناسبي براي تحليل جريان در اين محدوده است. به وسيله اين عمل مي توان حاكميت هر كدام از اين جريان ها در اين محدوده را مشاهده نمود. شكل هيدروگرافهاي اشل و سرعت جزر و مد در محدمه تأثير جزر و مد نشانگر اين موضوع است. براي بررسي اين مسئه و نشان دادن كارايي اين ابزار در اين مقاله از دو رودخانه جر و مدي با خصوصيات مختلف استفاده مي شود. رودخانه كارون در ايران با سيلاب هاي بزرگ و رودخانه سورن در انگلستان با جزر و مدهاي بزرگ، براي هر كدام از رودخانه ها دو تركيب براي جريان هاي جزر و مدي و رودخانه اي در نظر گرفته شد (در يك حالت سيلاب يك ساله و صد ساله و در حالت دوم سيلاب صد ساله و مد يك ساله). در اين تحقيق مشاهده شد كه شكل هيدروگراف هاي اشل و سرعت جزر و مد در محدوده تأثير جزر و مد رودخانه سورن براي هر دو حالت مانند شكل هيدروگراف اشل در مرز پايين دست مي باشد چون در اين رودخانه مد هاي بزرگ در دهانه رخ مي دهد و از طرفي سيلابهاي آن كوچكند. رفتار رودخانه اي كارون در مدهاي بزرگ و سيلاب هاي كوچك مانند رودخانه سورن است ولي در سيلاب هاي بزرگ و مدهاي كوچك شكل هيدروگراف هاي اشل و سرعت جزر و مد در محدوده تأثير جزر و مد رودخانه كارون مانند شكل هيدروگراف دبي در مرز بالادست مي باشد. همچنين ضريب همبستگي بين تغييرات اشل ناشي از جزر و مد و سرعت جزر و مدي حداقل 93 درصد مي باشد كه اين امر صحت روابط و روش به كار رفته در اين تحقيق را نشان مي دهد.