مقاوم سازي لرزه اي بناهاي تاريخي و قديمي (با مطالعه موردي ارگ تبريز)

اهميت بناهاي تاريخي ايران به لحاظ فرهنگي، هنري و زيبايي شناسي بر كسي پوشيده نيست چرا كه اين بناها هويت فرهنگي گذشتگان را در خود حفظ كرده است و همچنين عامل تحكيم وحدت ملي مي باشند. بعلاوه بناهاي مذكور عامل مهمي جهت جذب توريست و گستش اين صنعت در كشور نيز مي باشند. اين آثار پرارزش با عوامل طبيعي و غير طبيعي در دوره هاي گذشته مورد تهديد قرار گرفته اند چه بسا بناهايي كه هيچ اثري از آنها امروزه وجود ندارد. از آنجا كه مشخصا در طول طرح و ساخت اين بناها اثرات زلزله ملاحظه نشده اند لذا ضرورت بايد عملكرد اين بناها در مواجهه با اين پديده طبيعي شناسايي شده و در نهايت اقدامات لازم جهت مقاوم سازي بنا و در مواردي نيز بازسازي آن انجام گيرد. از آنجايي كه شهر تبريز يكي از شهرهاي زلزله خيز ايران و با خطر نسبي زلزله خيلي زياد است و همچنين اهميت بناي تاريخي ارگ تبريز از لحاظ تاريخي، فرهنگي و گردشگر، آسيب شناسي و مقاوم سازي اين بنا را اجتناب ناپذير مي سازد. زلزله سال 1185 هجري شمسي، به آثار تاريخي اين شهر آسيب هايي وارد نموده است. بناي تاريخي ارگ عليشان تبريز يكي از اماكن تاريخي است كه در فهرست آثار ميراث فرهنگي كشور نيز به ثبت رسيده است، اين بنا در اثر زلزله مذكور متحمل خسارات فراواني شده است. بدين منظور و با توجه به خصوصيات مكانيكي مصالح مصرفي، مدلسازي سه بعدي در نرم افزار ANSYS‌ انجام شده و تحليل هاي مختلف خطي و غيرخطي بر روي مدل صورت گرفته است. با شكل گيري الگوي ترك در بنا خواص ديناميكي بنا نظير فركانس هاي طبيعي و شكل هاي مدي تغيير مي يابند. پس از انجام آناليز هاي ياد شده، نتايج مختلفي مورد بررسي قرار گرفتند اصلاح زلزله هاي انتخابي براي بارگذاري لرزه اي، با بيشينه شتاب افقي امكانپذير بدست آمده براي اين منطقه انجام شده است.