جزر و مد در خورهاي طويل

جزر و مد در خورها بدليل تاثير عوامل هندسي به مراتب پيچيده تر از درياهاي باز است. پديده هايي نظير انعكاس امواج جزر و مدي، seiche ، اصطكاك بستر و تاثير نيروي كوريوليس باعث تغييرات عمده در تراز سطح آب مي گردد. طوريكه تغييرات تراز جزر و مد در خور ممكن است تا چند برابر تغييرات جزر و مد در درياي باز برسد. در اين مقاله تاثير عوامل هندسي نظير طول، عرض و عمق خور بر تغييرات تراز جزر و مد در داخل خور طويل ماكرو - تايدال مورد بررسي قرار خواهد گرفت. بصورت خاص اين تحقيق براي خور ماهشهر بعنوان يكي از شاخه هاي فرعي خور موسي انجام گرفته است. در اين تحقيق از روشهاي تئوريك به همراه روشهاي عددي بوسيله نرم افزار Mike21 و نتايج اندازه گيري هاي ميداني بهره گرفته شده است. براي اين منظور با استفاده از تحليل داده هاي ميداني و مدلسازي عددي به بررسي تاثير عوامل هندسي بر جزر و مد در خور ماهشهر پرداخته شده است. با توجه به نتايج اين تحقيق براي خور ماهشهر مي توان گفت: تغيير عرض خور تاثيري بر اختلاف فاز و تراز مد ندارد. همچنين كاهش عمق باعث افزايش اختلاف فاز و كاهش دامنه جزر و مد مي شود. در حاليكه تغيير عمق تاثيري بر زمان مد و تراز مد ندارد. اين تحقيق همچنين نشان مي دهد كه انتقال موج مد از دريا به داخل خور با تاخير فاز همراه است. ميزان اين تاخير فاز در نيمه عميق كانال تقريبا 10 دقيقه بازاي هر كيلو متر و در نيمه كم عمق كانال حدود 20 دقيقه بازاي هر كيلومتر است. در مجموع مي توان نتيجه گرفت كه خور ماهشهر عموما رفتار خورهاي طويل مستطيل شكل كم عمق و در قسمت دهانه رفتار خورهاي قيفي شكل را از خود به نمايش مي گذارد.