تحليل پايداري سواحل رودخانه‌هاي مركب

رودخانه هاي جاري در نهشته هاي رسوبي داراي يك ساختمان چند لايه هستند كه در آنها لايه هايي از شن و ماسه فاقد چسبندگي توسط يك لايه چسبنده سيلت و رس پوشيده شده اند. فرسايش ساحل در اين نوع مجاري با اختلاط سريع مواد لايه غيرچسبنده زيرين به درون جريان رودخانه آغاز شده و با سقوط طاق آويزان باقيمانده در قسمت فوقاني ساحل تكميل مي گردد. وقوع مكانيزم هاي گسيختگي مختلف در سواحل رودخانه ها امكان پذير بوده و احتمال بروز گسيختگي توسط هر كدام از آنها وابسته به اندازه، شكل هندسي و ساختمان ساحل، مشخصات فني مصالح تشكيل دهنده ساحل، هيدروليك جريان در آبراهه و شرايط آب و هوايي دارد. مكانيزم هاي غالب گسيختگي طاقي شكل شامل گسيختگي هاي برشي، شعاعي و كششي
مي باشند كه به دليل پيچيدگي آنها و مشكلات مطالعات صحرايي و آزمايشگاهي اين نوع خاص فرسايش، تاكنون چندان مورد مطالعه قرار نگرفته اند.
اگرچه فرسايش ساحل درمقابل اشكال مختلف گسيختگي توده اي توسط محققين زيادي مطالعه شده است، ليكن ابهامات بسياري درباره پديده گسيختگي طاقي شكل در سواحل رودخانه هاي مركب، علي الخصوص نحوه و زمان وقوع آن، نيروهاي موثر بر طاق آويزان و شكل گسيختگي موجود مي باشد. در اين تحقيق روابط كامل تري نسبت به روابط محققين قبلي براي تحليل پايداري طاق آويزان، با استفاده از علم استاتيك و مكانيك خاك، توسعه يافته است كه در آنها نيروها و گشتاورهاي مقاوم و محرك موثر بر طاق آويزان در حال تهاي كامل تر و پيچيده تري همراه با لحاظ نمودن اثر چسبندگي ظاهري، سطوح آب رودخانه و زيرزميني محاسبه شده است. در اين تحقيق فرسايش شديد سواحل مقاطعي از رودخانه كردان در مجاورت روستاهاي عباس آباد و نجم آباد در محدوده شهرستان هشتگرد در استان تهران با استفاده از روابط توسعه يافته مورد ارزيابي قرار گرفته است. بر اين اساس تحليل پايداري سواحل مزبور در چهار حالت مختلف صورت گرفته كه نتايج بررسي ها حاكي از قابليت كاربرد روابط توسعه يافته در تخمين پايداري ساحل رودخانه كردان با دقت قابل قبول مي باشد.