بررسي توزيع جهاني نفت خام بين كشورهاي صادركننده و وارد كننده و ارزيابي حمل ونقلي آن

امروزه نفت خام به يكي از مهمترين منابع تأمين انرژي در دنيا تبديل شده است و لذا بررسي نحوه توزيع جهاني نفت خام بين كشورهاي صادر كننده و وارد كننده از ديدگاه حمل و نقلي و همچنين بررسي عوامل تأثيرگذار بر اين تجارت اهميت دارد. بدين منظور اطلاعات موجود براي تبادل نفت خام 115 كشور جهان در سال 2003 ميلادي جمع آوري و ماتريس تجارت براي صادرات و واردات نفت خام كشورها ايجاد شد. در اين پژوهش 20 متغير در قالب متغيرهاي تجاري، جغرافيايي، اقتصادي و سياسي مورد بررسي قرار گرفته و اطلاعات اين متغيرها در پايگاه اطلاعاتي
پژوهش گردآوري شده اند. در ابتدا به تحليل آماري مقدماتي و بررسي همبستگي متغيرها پرداخته مي شود. مدلسازي تك متغيره نشان مي دهد كه مدل با فرم تواني، بهترين برازش را ميان متغيرهاي تجاري با بقيه متغيرها بدست مي دهد. بر اساس نتايج مدلسازي تك متغيره، مدلسازي چند متغيره براي توصيف تجارت نفت انجام و مورد ارزيابي قرار گرفته اند. به منظور بررسي كاربرد مدل جاذبه در تجارت نفت خام، مدلسازي تجربي با استفاده از متغيرهاي توليد ناخالص داخلي كشورهاي صادركننده و واردكننده و نيز مسافت بين آنها انجام پذيرفته است. نتايج اين مدلسازي نشان مي دهد كه عامل حمل ونقل، متغير مهمي به لحاظ مدلسازي است. مدل برنامه ريزي خطي، مقايسه توزيع مشاهده شده و توزيع بهينه شده را امكان پذير ساخته است. نتايج بهينه سازي، امكان كاهش مسافت حمل و هزينه هاي حمل ونقلي براي توزيع جهاني در شرايط فعلي را نشان مي دهد.