برآورد تابع تقاضاي حمل غلات و حبوبات در سيستم حمل و نقل جاده‌اي كشور

سيستم حمل ونقل جاده اي همواره با سهمي نزديك به 90 درصد كل جابه جايي كالا در سطح كشور به عنوان عمده ترين روش حمل و نقل كالا در ايران مطرح بوده است. محصولات كشاورزي يكي از عمده كالاهايي مي باشند كه توسط اي ن سيستم حمل مي شوند. از ميان گروه هاي مختلف محصولات كشاورزي نيز غلات و حبوبات از گروه كالاهاي اساسي هستند كه تقريباً در تمام مناطق كشور توليد و به ساير مناطق حمل مي گردند. بنابراين پراكندگي كشت و بازار مصرف غلات و حبوبات در سراسر كشور سبب شده كه اين بخش از كالاهاي اساسي كشاورزي حجم قابل ملاحظه اي از ترافيك راه ها را به خود اختصاص دهند . با توجه به اينكه سيستم حمل ونقل جاده اي به دليل قابليت دسترسي به تمام نقاط كشور، سرعت بالا، هزينه مناسب ، اصلي ترين سيستم حمل و نقل اين دو گروه از محصولات كشاورزي مي باشد و درآينده نيز همچنان اصلي ترين نحوه حمل و نقل آنها باقي خواهد ماند؛ بنابراين برآوردي از تابع تقاضاي حمل و نقل جاده اي غلات و حبوبات، اطلاعات مناسبي براي سياست گذاري توزيع محصولات كشاورزي فراهم مي آورد. در اين مقاله ضمن مروري بر مطالعات صورت گرفته در خصوص مدلسازي تقاضاي حمل غلات و حبوبات توسط ساير محققين، به برآورد تابع تقاضاي حمل و نقل جادهاي غلات و حبوبات در ايران اقدام گرديده است. بدين منظور انواع مختلفي از مدلهاي مبدأ- مقصد در شبكه توليد و مصرف غلات و حبوبات در كشور با استفاده از داده هاي سالهاي 1375 لغايت 1385 ساخته شده و پس از ارزيابي آنها توسط آزمون هاي آماري مختلف ، بهترين مدل ها براي برآورد تقاضاي اين بخش ا ز محصولات كشاورزي توصيه شده است . اعتبارسنجي مدل هاي گزينش شده براي تقاضاي حمل برنج و لوبيا از گروه غلات و حبوبات نتايج رضايت بخشي در برداشته است. اين تحقيق با همكاري سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي كشور انجام شده است.