تحليل ساختاري سازههاي گنبد اورچين در پوشش دهانه هاي متقارن

معماري اسلامي ايران سرشار از گنجينههاي با ارزش ميباشد كه همواره در پي ايجاد حس مطلوب و روحاني ميباشد كه علاوه برتاثير بر استفادهكنندگان، در محدودهاي مشخص نيز به عنوان عناصر شاخص و با هويت مطرح ميگردد. از شاخص ترينالگوهاي ارائه دهنده اين ارزشها ميتوان به گنبد اشاره نمود. ايرانيان از گذشته اين عنصر را در بناها به عنوان واسطهاي براي جدايي از زمين و اتصال به آسمان تلقي و به كار ميبردند و حتي اولين اقوامي ميباشند كه در ترقي و ساخت اين عنصر برزمينه چهارگوش راههاي مبتكرانه ارائه نمودهاند و در بناهاي مانند مساجد و آرامگاهها به فراواني از اين عنصر هويت بخشاستفاده ميشده است. در بناهاي آرامگاهي مخصوصا در جنوب غربي اين سرزمين گنبدهاي از نوع اورچين به كار برده ميشدند كه علاوه بر تناسبات زيبا، داراي مكانسيم عمل مبتكرانه اي ميباشند از اينرو در اين تحقيق با استفاده از روش موردي وبا استفاده از منابع كتابخانهاي و همچنين با استفاده از شبيه سازي كامپيوتري مكانيسم عمل سازه بقعه رودبند و يعقوب ليثصفاري در شهرستان دزفول، بررسي و تحليل شده است. براساس يافتهها استفاده از ساختار مثلثي شكل، ديوارهاي نسبتاً قطور و همچنين ارتفاع بلند نيروي رانش در اينگونه بناها كنترل ميشده است و نتايج نشان ميدهد تنشها در پايه گنبد بيشترين ميزان را دارا ميباشد و اين گنبد، براي پوشش دهانههاي متقارن بسيار مناسب ميباشد ولي با توجه به ارتفاع دهانه كوچك را بهتر جواب مي دهد