مديريت كنترل نشت در شبكه هاي توزيع آب شهري: مطالعه موردي

اتلاف بيش از متوسط 30 درصد آب ورودي به شبكههاي توزيع آب شرب كشور در اثر نشت از شبكه ها، موجب نگراني جدي مسئولين شركتهاي آب و فاضلاب كشور شده است. نشت غير مرئي از لولههاي شبكه به ويژه در شبكههاي قديمي توزيع آب بخش زيادي از اتلاف سالانه شبكههاي توزيع آب را تشكيل ميدهد. در اين مقاله مديريتكاهشنشتدر شبكه توزيع آب شهري محلات كه داراي تلفاتآبي بالايي است، مورد بررسي قرار ميگيرد. براي شبكه توزيع آب شهر محلات كه همواره داراي مشكل فشار مازاد در اكثر نقاط است، مديريت فشار (با توجه به رابطه مستقيم بين فشار و نشت) به عنوان يك ابزار مفيد در جهت كاهش نشت مورد توجه قرار گرفته و در اين راستا نصب شيرهاي فشارشكن به عنوان متداولترين شيوه مديريت فشار به صورت يك مساله بهينهسازي در نظر گرفته شده است. براي حل اين مساله يك مدل بهينهسازي پيشنهادي با در نظر گرفتن توابع هدف ( 1) حداقلسازي نشت كلي در شبكه و ( 2) حداقلسازي تعداد شيرهاي فشار شكن و لحاظ نمودن محدوديتهاي مساله توسعه يافته است. مدل بهينهسازي مذكور با استفاده از يكالگوريتم ژنتيكدوهدفه در قالبيكبرنامهكامپيوتري در محيط نرم افزارMATLAB نوشته شده و براي شبيهسازي هيدروليكي شبكه توزيع آب (معادلاتتعادل جرم و انرژي) از نرم افزار شناخته شده EPANET استفاده شده است. نتايج اجراي مدل در شبكه توزيع آب شهر محلاتبا فرضسه سناريوي مختلفنشان ميدهد كه نصبو تنظيم شير آلات كاهش فشار مطابق با مكانها و تنظيمات بهينه خروجي برنامه كاهشقابل توجهي در ميزان تلفات سالانه اين شبكه به وجود خواهد آورد. به عنوان نمونه در سناريوي اول حدود 61 درصد كاهشدر ميزان نشتاوليه شبكه مشاهده ميشود. مقايسه نتايج بهينهسازي با طرح مديريت فشار از پيشاجرا شده در شبكه محلات (طرح كارشناس) نشان دهنده بهبود قابل توجه نتايج بهينهسازي نسبت به طرح كارشناساست به گونهاي كه كاهشنشت حاصل از 6 شير پيشنهادي كارشناستنها معادل نتايج حاصل از 2 شير بهينه است. هم چنين تغيير تنظيمات شيرآلات موجود به صورتبهينه نيز كاهشمحسوسي در ميزان تلفات ايجاد خواهد كرد